Xhabir Tabaku

Ishte ditë vjeshte, shtator. Sapo kishim filluar vitin shkollor. U err dhe ne akoma poshtë tek kambët e urës së Bahçallëkut. Herë hidheshim nga kamba në ujë e herë nga sipër parmakëve të urës. Të ikim se po bëhet vonë tha Spartaku. Ikim thashë edhe unë. Po, ikim shtoi Gjergji.

Kur hymë në qytet, Gjergji e unë u ndalëm në stacionin e parë, Spartaku vazhdoi. Spartaku ishte djalë i mirë por ne nuk i besonim shumë, mbasi i ati punonte në degën e ministrisë së punëve të brendëshme të qytetit. Ishin nga Erseka familja tyre. Vetëm një herë mbaj mend patëm shkuar për vizitë (vit i ri) dhe na patën pritur mirë. E ëma ishte grua e butë dhe e dashur. Na qerasi me të gjitha të mirat… ca ëmbëlsira jugorësh që ne nuk i kishim provuar më parë, gliko më duket i thonin. I ati, Aleko e quanin nuk na fliste fare, vetëm luante kokën si me bezdi dhe lëshonte një hungërimë të lehtë si gërhimë…

Gjergji ishte tjetër soj. Gjergji ishte nga ata pak ortodoks që kishte qyteti jonë. Vlleh nga Durrësi ishin me origjinë. Gjergji ishte shoku im më i mirë. E doja si vëlla. Edhe ai më donte shumë.Të dy ndanim gjithçka me njëri – tjetrin. Un i jepja libra nga raftet e babës e ai ishte lexues i një lloji të veçantë. I përpinte librat e donte që patjetër ti diskutonim mbasditeve vonë kur dilnim për shëtitje. Ishte ëndërrimtar dhe romantik. Përherë mendoja se Gjergji do bëhej artist. E shihja si poet a si aktor. Nuk e di pse, mbasi asnjëherë nuk i kisha parë ndonjë aktrim. As poezi nuk shkruante. Vetëm se fliste bukur. Kur përshkruante diçka që e mendonte, diçka joreale, qoftë edhe iracionale ai ndalte hapin më zinte krahun nga bërryli e fillonte…

Sytë i qeshnin e krejt lëkura i ndriste. Ishte i zeshkët shumë dhe e ngacmoja. I thoja se kur të ikim jashtë shteti do të kishte probleme me vajzat. Ata nuk i duan të zeshkëtit, mund të mendojnë se je rom a diçka. Do mësoj spanjisht kur të ikim thoshte ai. Do u them jam spanjol. Vajzat mbarojnë për spanjolët se ata janë të nxehtë e të shpejtë. Edhe unë jam i nxehtë e i shpejtë si ata. Rozita përherë më thotë se dukem si spanjol. – Të pëlqen Rozita? – Ja e sheh se nuk do kem probleme jashtë? Ja si re brenda sa të fola për Rozitën. Ty të pëlqen Rozita? Më pyeti ai pastaj. – Jo! – e gënjeva unë. Ajo ishte ëndrra ime. Rozi ishte e hollë nga shtati. Flokët i kishte si djalë por i shkonin me ftyrën e imët e të zeshkët, dhëmbët e bardhë e sytë e zi të mëdhej si kumbulla. Shpesh kaloja pasditeve nga pallati ku banonte Rozi me shpresën se mos e shihja.

Kur flisnim për arratisjen flisnim si për diçka romantike. Jo diçka halli. Ai kishte gjetur edhe punë për vete dhe për mua. Si fillim do shkojmë në portet e jugut të Francës a në Spanjë. Do punojmë anijeve që të mos paguajmë qera as ushqime etj… Aty ka edhe gra të vetmuara thoshte Gjergji. Ndoshta ndonjera do na pëlqejë… Ku i dihet mund të jenë edhe të pasura. – Nuk shkoj unë me grua më të madhe se vetja! – thoja unë. Pse ta jap veten për para? – Ik o budalla! Ku di ti për femrat. Në fakt as ai nuk dinte shumë shumë, por më shumë se unë po. Kishte një të dashur. Ajo e thërriste veten Dona. Kështu e thërriste edhe Gjergji. Kurr nuk e mësova emrin e Donës.

***

Familja ime u largua nga qyteti. Ikëm në Tiranë. Gjergji vazhdonte po aty. Një ditë unë mora rrugët e botës. Doja ta shihja, ta takoja. E dija që ishte diku në Itali por hiç më shumë. Mua fati më drejtoi në krah tjetër….

Kisha vite e vite pa e parë. Nganjeherë me kalonte ndërmend dhe mundohesha ta përfëtyroja të ndryshuar nga mosha. Nuk ia dilja. Përherë më dilte parasyshë ai djali shtat hedhur, hijerendë e me pamje të lumtur rinore. Djali që tregonte histori të paqena. Që i tregonte plot dëshirë e më thoshte në fund: – Mos më bëj qefin, por i afrohem Xhek Londonit? Po Zhyl Vernit? Ata i tregojnë më gjatë e më thellë, por unë kam më shumë fantazi se ata. Ata kanë shëtitur botën i kan parë të gjitha dhe e kanë kollaj, e unë as në Tiranë nuk kam qenë. Kupton tani ndryshimin mes meje e atyre? – Hë, hë se qeshem budalla… – Po ti? Çfarë do behesh kur të rritesh? – Nuk e di, i thoja. Ndoshta dedektiv. A të pëlqejnë librat e Edgar Wallace? “Katër katrorët”? “Rrethi Kuq”?… – Jo nuk më pëlqejnë. As ti nuk më pëlqen të bëhesh dedektiv. Dedektivi është punë spijunësh. Ja Shaqiri, e sheh? Vetëm përherë. Dedektiv është Shaqja, spiju sigurimi. Asnjë shok s’e ka. Askush nuk e do. Kështu do bëhesh ti? Si Shaqoja? – Ik o budalla! – ia ktheja unë. Po them kur të shkojmë në perëndim. Atje nuk duhan spijunë si këtu, spijunë si Shaqoja… Atje janë dedektivë si te Wallaces.

… Ndoshta do bëhem tregtar. Gjyshi im ka bërë tregti me Austrinë. Binte makina qepëse nga Austria dhe i shiste ketu, por edhe në Bosnjë. – Jo as tregtar nuk e bën dot ti. Tregtari ka shpirt të vogël. Ti ke shpirt të madh. Bëhu atlet. Je i hollë e i shpejtë. Vrapo maratonën. Po deshe fillojmë që nesër vrapin nga Shkodra në Bushat e kthim. Aq është maratona. Jo jo nuk më pëlqen të bëhem atlet as maratonist. Do gjej diçka… Qeshnim të dy me të madhe, sikur ia kishim hedhur e vetëm na mungonte vendi i punës. Budallenj, thonim njëzëri e buçsnin te qeshurat. E përcillnim njeri – tjetrin nga dy – tri herë nga shtëpia, te shtëpia e tjetrit. Nuk banonim larg jo.

***

– Po unë jam.

– Jam Gjergji… Dokeri. Më kujton?

Isha mpirë. Nuk mund ti lëvizja nofullat. Isha si në endërr. -Dokeri? Fola më në fund. Njëzet e ca vite pa u dëgjuar. I njëjti zë…

– Po… më ka marrë malli shumë dok. Fluturova kur ta gjeta numrin e telefonit. Për pak çaste u ngrimë… Nuk flisnim dot. Vetëm përsërisnim fjalën “doker” herë njëri e herë tjetri… Doker ishte puna e parë që do benim si fillim kur të arratiseshim. Kështu e thërrisnim njëri – tjetrin në rini, doker – doker.

– ….

– …

– …

– …

Gruaja më vdiq… mbeta vetëm me vajzën. Maj ma quajnë vajzën. Ka lindur në Maj, prandaj. Maja është e sëmurë. Ka lindur me sëmundje mendore. Ja doker vëllai, kjo është jeta ime. Punoj gjith ditën në një stacion benzine në një qytezë të vogël pranë Barcelonës dhe mbas pune i përkushtohem Majas. Më kanë thenë ta çoj në një qendër rehabilitimi përjetësisht…

Zëri iu dobësua e ndjeva që iu lidh në grykë. E çova dy javë. Ajo tretej e tretej përditë në atë vend. E mora prap.

– Po ti? Më fol për veten!

– Jo jo, vazhdo… më paska marrë malli për zërin tënd. Fol!

– Po ja, si të thashë, punë shtëpi. Kur të plakem kam bërë një plan të thjeshtë për veten e për Majan. Do blejmë një varkë të vogël e do lundrojmë në oqean… do marr ditarin tim e të sajin e do lexojmë në mes të oqeanit… Ti përherë më thoje se do bëhesha shkrimtar i mirë, se flisja bukur. Tash nuk flas më bukur. Nuk flas pothuaj fare. Por shkruaj bukur. Ditarin shkruaj. Ditarin tim dhe ditarin e vajzës. Një ditë provova ilaçet e saj doku…

Mu errësuan sytë, e rashë në një gjendje gjumi të frikshëm. Pashë ëndrra të llahtarshme. Ëndrra të turpshme. Që atë ditë s’fle më shumë se tri a katër orë në natë. Kam frikë të flë. Nuk dua të vdes në gjumë, nuk dua të vdes para Majas.

– Doker, eja këtu! Eja këtu te unë… fola me zë të dobët. Do bëjmë diçka.

– Jo jo dok, nuk do lëviz nga këtu. Jam mirë.

– Por më trembe me atë varkën e vogël o vëlla. Mos…

– Mos doku mos. Mos u tremb! Ti nuk e ke frikë vdekjen. Të kujtohet kur donim ti binim liqenit me not? Të arratiseshim nga skëterra… Sa ishim ahera? Pesëmbëdhjetë, jo më shumë. Të kujtohet kur të pyeta nëse kishe frikë se mos vdisnim në liqen? Si më the? – Do jetë bukur ashtu, më the. Më pëlqen vdekja në ujë.

Por mund ta ndryshoj planin me varkën… Mund të pi krejt ilaçet e Majas njeherësh… Hë doker, si thua? Pastaj qeshi lehtë e tha: – mos u shqetëso vëlla! Ka kohë për të vdekur. Ka përherë kohë për të vdekur.

– Fol doku fol!

Nuk dëgjohej asgjë. – Doku! Aty je?

Zëri i ti erdhi si era e ftohtë në veshin tim. Po. Këtu jam. Prit pak! Mos ik!

Mbas tre a katër minutash foli përsëri: – doku, kam disa shkrime… Ndoshta nuk vlejnë. Ndoshta kam humbur kohën kot me ta. A ndoshta ti ke pasë të drejtë kur thoje se do mund të shkruaja bukur mbasi flisja bukur. Ti nis dok? Shihi, dhe nëse të pëlqejnë mbaji. Ndryshe hidhi.

Kam frikë… filloi të qante. Kam shumë frikë. Përnatë shoh gruan në ëndërr dhe më kërkon ta mbys Majan para se të vdes vetë… Kam frikë vëlla.

Ti nuk e ke frikë vdekjen… ma thuaj një vdekje të bukur për mua e Majan… të lutem!

(vijon)